گیربکس CVT چیست؟ + مدل های گیربکس
مقدمه
گیربکسهای پیوسته متغیر (CVT) به عنوان یکی از فناوریهای پیشرفته در صنعت خودروسازی شناخته میشوند. این نوع گیربکسها به دلیل عملکرد صاف و کارآمدی که ارائه میدهند، به سرعت محبوبیت یافتهاند. شرکت چری، به عنوان یکی از تولیدکنندگان بزرگ خودرو در چین، نیز از این فناوری بهرهبرده و محصولات متنوعی با گیربکسهای CVT روانه بازار کرده است. در این مقاله به بررسی سیر تکامل، مزایا، معایب و مشکلات رایج گیربکسهای CVT شرکت چری میپردازیم.
تاریخچه گیربکسهای CVT به دهه ۱۹۵۰ میلادی بازمیگردد، اما استفاده گسترده از آن در خودروها در دهه ۱۹۸۰ آغاز شد. شرکت چری نیز از ابتدای دهه ۲۰۰۰ به استفاده از گیربکسهای CVT در برخی از مدلهای خود پرداخت.
گیربکس CVT چیست و از چه اجزایی تشکیل شده است؟
مقدمه
گیربکسهای پیوسته متغیر (CVT) یکی از انواع گیربکسهای اتوماتیک هستند که به جای استفاده از چرخ دندههای ثابت، از یک سیستم پیوسته برای تغییر نسبت دندهها بهره میبرند. این نوع گیربکسها به دلیل عملکرد نرم و کارآمدی که ارائه میدهند، به طور گستردهای در خودروهای مدرن استفاده میشوند.
تعریف گیربکس CVT
گیربکس CVT (Continuously Variable Transmission) به معنای گیربکس پیوسته متغیر، نوعی سیستم انتقال قدرت است که میتواند بدون وقفه و به صورت پیوسته نسبت دندهها را تغییر دهد. این قابلیت باعث میشود موتور در دور بهینه کار کند که منجر به کاهش مصرف سوخت و بهبود عملکرد خودرو میشود.
اجزای تشکیلدهنده گیربکس CVT
گیربکسهای CVT از چندین جزء اصلی تشکیل شدهاند که در ادامه به توضیح آنها میپردازیم:
در این نوع جعبهدندهها بهجای سامانه سنتی دندهها از دو پولی و یک تسمهٔ زنجیری استفاده میشود که باعث ایجاد نسبت دندههای بینهایت میشود که در نتیجه باعث حذف شدن زمان مکث بین دندهها و بازده حداکثر میشود.
CVT یا سی وی تی مخفف شده ی کلمه ی Continuously Variable Transmission به معنای معنای سيستم انتقال قدرت متغير است. این نوع گیربکس در سال ۱۹۸۶ به ثبت رسیدند و در اوایل سال ۲۰۰۰ به بازار ژاپن پیشنهاد شد. در همان زمان خودروسازانی مانند نیسان و بعد آئودی و میتسوبیشی استقبال خوبی از این نوع گیربکس ها کردند. گیربکس های Cvt دیگر اجزایی مانند چرخ دنده های خورشیدی و دنده های فیزیکی ندارند. و تمام مسئولیت ها توسط سه اجزا انجام می شود:
پولی ورودی (محرک)
پولی خروجی (متحرک)
تسمه مخصوص از جنس فلز یا پلاستیک
گیربکس CVT به موتور خودرو اجازه می دهد تا با طیف وسیعی از سرعت های مختلف خودرو، با بیشترین چرخش در دقیقه کار کند. به همین دلیل انتقال CVT برای زمانی که می خواهید حداکثر راندمان سوخت را تضمین کنید، مناسب است.(منبع)
اجزای تشکیلدهنده گیربکس CVT
گیربکسهای CVT از چندین جزء اصلی تشکیل شدهاند که در ادامه به توضیح آنها میپردازیم:
پولیها (Pulleys)
- پولی محرک (Drive Pulley): این پولی به موتور متصل است و نیروی موتور را دریافت میکند.
- پولی متحرک (Driven Pulley): این پولی به محور خروجی متصل است و نیروی محرکه را به چرخها منتقل میکند.
- ویژگی: هر دو پولی دارای قطر متغیر هستند و با تغییر قطر، نسبت دنده تغییر میکند. این تغییر قطر به وسیله حرکت دو نیمه پولی که از طریق یک مکانیزم هیدرولیکی یا مکانیکی انجام میشود، صورت میگیرد.
تسمه یا زنجیر (Belt or Chain)
- تسمه V شکل یا زنجیر: وظیفه انتقال نیروی موتور از پولی محرک به پولی متحرک را دارد. تسمههای V شکل از مواد مقاوم ساخته میشوند تا توانایی تحمل تنشهای بالا را داشته باشند.
- ویژگی: در برخی از سیستمهای CVT به جای تسمه از زنجیرهای مخصوص استفاده میشود که دارای مقاومت و عمر بیشتری هستند.
سیستم کنترل هیدرولیکی یا الکترونیکی (Hydraulic or Electronic Control System)
- سیستم هیدرولیکی: برای کنترل قطر پولیها از یک سیستم هیدرولیکی استفاده میشود که با تغییر فشار روغن، موقعیت پولیها را تنظیم میکند.
- سیستم الکترونیکی: در برخی از گیربکسهای پیشرفته، سیستم کنترل الکترونیکی وجود دارد که با استفاده از سنسورها و واحد کنترل الکترونیکی (ECU) نسبت دندهها را به صورت دقیق تنظیم میکند.
کلاچ (Clutch)
- کلاچهای اتوماتیک: برخی گیربکسهای CVT از کلاچهای اتوماتیک برای اتصال و قطع نیرو بین موتور و گیربکس استفاده میکنند. این کلاچها میتوانند هیدرولیکی، الکترونیکی یا مکانیکی باشند.
- کلاچهای ترکیبی: در برخی مدلها، از سیستم کلاچ ترکیبی استفاده میشود که شامل ترکیبی از کلاچهای هیدرولیکی و الکترونیکی است.
مبدل گشتاور (Torque Converter)
- وظیفه: در بسیاری از گیربکسهای CVT، مبدل گشتاور به کار گرفته میشود که وظیفه انتقال گشتاور و کاهش ضربات ناشی از تغییر دنده را دارد. این مبدل بین موتور و گیربکس قرار میگیرد و باعث بهبود عملکرد کلی سیستم انتقال قدرت میشود.
سنسورها و واحد کنترل الکترونیکی (Sensors and Electronic Control Unit – ECU)
- سنسورها: شامل سنسورهای سرعت موتور، سرعت چرخها، موقعیت پدال گاز و دما میباشند که اطلاعات لازم را برای ECU فراهم میکنند.
- واحد کنترل الکترونیکی: ECU با استفاده از دادههای دریافتی از سنسورها، نسبت دنده مناسب را محاسبه و تنظیم میکند تا عملکرد بهینه گیربکس را تضمین کند.
مدلهای مختلف گیربکسهای CVT شرکت چری:
گیربکس CVT25
- مشخصات فنی: این مدل از گیربکس CVT برای خودروهای کوچک و متوسط طراحی شده است و به دلیل طراحی جمع و جور و کارایی بالا، از محبوبیت بالایی برخوردار است.
- خودروهای استفاده شده: چری آریزو ۵ (Chery Arrizo 5)، چری تیگو ۲ (Chery Tiggo 2).
گیربکس CVT18
- مشخصات فنی: گیربکس CVT18 برای خودروهای کوچک و متوسط مناسب است و طراحی آن بر اساس کاهش وزن و بهبود مصرف سوخت انجام شده است.
- خودروهای استفاده شده: چری آریزو ۳ (Chery Arrizo 3)، چری تیگو ۳ (Chery Tiggo 3).
گیربکس CVT9
- مشخصات فنی: این مدل از گیربکس CVT برای خودروهای کامپکت طراحی شده و با تمرکز بر روی بهبود راندمان و کاهش آلایندگی، به بازار عرضه شده است.
- خودروهای استفاده شده: چری ایکیو (Chery eQ)، چری فالوین (Chery Fulwin).
گیربکس CVT28
- مشخصات فنی: گیربکس CVT28 برای خودروهای متوسط و بزرگ طراحی شده و از تکنولوژیهای پیشرفته برای افزایش دوام و کارایی بهره میبرد.
- خودروهای استفاده شده: چری آریزو ۶ (Chery Arrizo 6)، چری تیگو ۵ (Chery Tiggo 5).
عملکرد گیربکس CVT
گیربکسهای CVT بر خلاف گیربکسهای اتوماتیک سنتی که دارای دندههای ثابت هستند، با تغییر پیوسته قطر پولیها، نسبت دنده را به صورت مداوم تغییر میدهند. این فرآیند به این صورت است که:
- زمان شروع حرکت: پولی محرک قطر بیشتری و پولی متحرک قطر کمتری دارد که به معنای نسبت دنده پایین (برای شروع حرکت) است.
- زمان افزایش سرعت: با افزایش سرعت خودرو، قطر پولی محرک کاهش و قطر پولی متحرک افزایش مییابد که به معنای نسبت دنده بالاتر (برای سرعتهای بالا) است.
این تغییر پیوسته باعث میشود موتور همیشه در دور بهینه کار کند، که نتیجه آن کاهش مصرف سوخت و عملکرد بهینه خودرو است.
مزایای گیربکسهای CVT
- کاهش مصرف سوخت: گیربکسهای CVT به دلیل امکان تغییر پیوسته نسبت دندهها، میتوانند موتور را در دور بهینه نگه دارند و به کاهش مصرف سوخت کمک کنند.
- عملکرد صاف و بدون شوک: این گیربکسها تغییرات دنده را بدون شوک و به صورت پیوسته انجام میدهند که منجر به تجربه رانندگی راحتتری میشود.
- کاهش قطعات متحرک: گیربکسهای CVT نسبت به گیربکسهای خودکار سنتی قطعات متحرک کمتری دارند که این امر میتواند باعث افزایش دوام و کاهش هزینههای نگهداری شود.
- بهبود شتابگیری: با توجه به اینکه CVT قادر است نسبت دنده مناسب را در هر لحظه انتخاب کند، شتابگیری خودروها بهبود مییابد.
معایب گیربکسهای CVT
- هزینه بالاتر تعمیر و نگهداری: اگرچه گیربکسهای CVT دارای قطعات متحرک کمتری هستند، اما تعمیرات آنها به دلیل پیچیدگی بیشتر میتواند هزینهبر باشد.
- احساس رانندگی غیرطبیعی: برخی رانندگان ممکن است از تجربه رانندگی با گیربکسهای CVT به دلیل عدم وجود تغییرات دندههای محسوس راضی نباشند.
- کاهش توان یدککشی: در مقایسه با گیربکسهای سنتی، CVTها ممکن است توان کمتری برای یدککشی داشته باشند.
مشکلات رایج گیربکسهای CVT چری
گرمای بیش از حد: یکی از مشکلات رایج گیربکسهای CVT، تولید گرمای زیاد در شرایط استفاده سنگین است که میتواند منجر به خرابی زودرس قطعات شود.
- سایش و خرابی تسمه: تسمههای استفاده شده در گیربکسهای CVT ممکن است به مرور زمان و در اثر استفاده مکرر ساییده شوند و نیاز به تعویض داشته باشند.
- مشکلات الکترونیکی: برخی از مشکلات رایج گیربکسهای CVT مربوط به سیستمهای الکترونیکی کنترل کننده آنهاست که ممکن است دچار خرابی شوند و عملکرد گیربکس را تحت تأثیر قرار دهند.
نتیجهگیری
گیربکسهای CVT شرکت چری با وجود داشتن مزایای متعدد همچون کاهش مصرف سوخت و عملکرد روان، با چالشها و مشکلات خاص خود نیز همراه هستند. با این حال، این شرکت با بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته و بهبود مستمر محصولات خود، توانسته است رضایت نسبی مشتریان خود را جلب کند. در نهایت، انتخاب یک گیربکس CVT به نیازها و ترجیحات شخصی راننده بستگی دارد و مهم است که خریداران با آگاهی کامل از مزایا و معایب این نوع گیربکسها تصمیمگیری کنند.
همواره میتوانید جهت انجام سرویس های دورهای و تعمیرات گیربکس خودرو خود به مجموعه امداد خودرو مدیران خودرو مراجعه نموده و از خدمات تضمین شده ما بهرهمند شوید.
